Επίκουρος vs Επίκτητος

 

Μια "μονομαχία" για την ψυχή σου.

1. Για το θείο

· Επίκουρος : Μη φοβάσαι τους θεούς. Είναι αυτάρκεις και αδιάφοροι για εμάς. Ο κόσμος είναι τυχαίος.

·Επίκτητος : Ο Θεός είναι μέσα σου. Δεν χρειάζεται να φοβάσαι το θείο – όχι επειδή είναι αδιάφορο (όπως πίστευε ο Επίκουρος) , αλλά επειδή είναι σύμμαχός σου.

Ο κόσμος δεν είναι τυχαίος. Ό,τι συμβαίνει είναι μέρος μιας φυσικής αρμονίας. Μη φοβάσαι – συμμορφώσου.

2. Για τον θάνατο

· Επίκουρος : Όταν υπάρχουμε εμείς , δεν υπάρχει θάνατος. Όταν έρθει εκείνος , δεν υπάρχουμε εμείς. Ο θάνατος είναι απόλυτη ανυπαρξία , μια διάλυση. Κόλαση και παράδεισος είναι παραμύθια που ταράζουν τους ζωντανούς.

· Επίκτητος : Ο θάνατος δεν είναι κακό – η γνώμη μας γι' αυτόν είναι το κακό.

Είναι φυσική λειτουργία , σαν το ώριμο σύκο που πέφτει από το δέντρο. Να είσαι έτοιμος ανά πάσα στιγμή. Δεν πας στο τίποτα , αλλά επιστρέφεις στα στοιχεία της φύσης. Ήρθες σε ένα πανηγύρι ως φιλοξενούμενος – όταν σου λένε να φύγεις , φεύγεις με ευγνωμοσύνη.

3. Για το αγαθό και την ευτυχία

· Επίκουρος : Το αγαθό είναι εύκολο. Λίγο ψωμί , νερό και μια στέγη. Αν δεν κυνηγάς πλούτη και δόξες , είσαι ευτυχισμένος τώρα. Η ευτυχία είναι σωστή διαχείριση αναγκών.

· Επίκτητος : Αν το αγαθό σου εξαρτάται από φαγητό και στέγη , είσαι δούλος – κάποιος μπορεί να σου τα πάρει.

Το μόνο πραγματικό αγαθό είναι η εσωτερική αρετή , που κανείς δεν σου κλέβει.

Μη ζητάς να γίνονται τα πράγματα όπως τα θέλεις , αλλά να τα θέλεις όπως γίνονται.

4. Για τον πόνο

· Επίκουρος : Το δεινό αντέχεται. Αν ο πόνος είναι πολύ έντονος , θα κρατήσει λίγο (ή θα περάσει ή θα σε πεθάνει).

Αν διαρκεί πολύ , είναι ήπιος και τον ισορροπείς με ευχάριστες σκέψεις. Μην τον γιγαντώνεις με τον φόβο σου.

· Επίκτητος : Ο πόνος δεν είναι «δεινό». Δεινό είναι μόνο να χάσεις την αξιοπρέπειά σου. Ο πόνος είναι ενόχληση του σώματος , όχι καταστροφή της ψυχής. Είναι προπονητής και δάσκαλος.

5. Για τον σκοπό της ζωής

· Επίκουρος : Σκοπός είναι η ηδονή , αλλά όχι η ακόλαστη απόλαυση.

Την ορίζω ως απουσία σωματικού πόνου (απονία) και ψυχικής ταραχής (αταραξία).

· Επίκτητος : Σκοπός είναι η Αρετή και η Ελευθερία. Ευδαιμονία δεν είναι η έλλειψη πόνου , αλλά το να έχεις καλή ροή ζωής επειδή η θέλησή σου ταυτίζεται με την πραγματικότητα. Δεν είμαστε εδώ για να περνάμε καλά , αλλά για να εκτελούμε το καθήκον μας. Αυτοκυριαρχία – μην είσαι έρμαιο των παθών σου.

6. Για την τύχη και την ελευθερία

· Επίκουρος : Όλα είναι τυχαία. Το σύμπαν γεννήθηκε από σύμπτωση ατόμων στο κενό. Δεν υπάρχει πεπρωμένο , ούτε σχέδιο. Είμαστε ελεύθεροι ακριβώς επειδή τίποτα δεν είναι προδιαγεγραμμένο.

· Επίκτητος : Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Ο κόσμος έχει Σκηνοθέτη , τη Φύση. Δεν μπορείς να αλλάξεις τα γεγονότα – το να παλεύεις με τη Μοίρα είναι σαν να σπρώχνεις τοίχο. Η ελευθερία σου δεν είναι να νικήσεις τα γεγονότα , αλλά να αλλάξεις τη στάση σου απέναντί τους.

7. Για τη φιλία και τη θυσία

· Επίκουρος : Η φιλία είναι το πιο ιερό πράγμα , το τείχος που μας προστατεύει. Ο σοφός θα πέθαινε για έναν φίλο – όχι γιατί ο θάνατος είναι καλός , αλλά γιατί η ψυχική ταραχή της προδοσίας είναι μεγαλύτερη από τον σωματικό πόνο. Θυσιάζεσαι από Αγάπη.

· Επίκτητος : Πραγματική φιλία υπάρχει μόνο ανάμεσα σε ανθρώπους με αρετή. Αν η ευτυχία σου εξαρτάται από έναν φίλο , είσαι δούλος. Αν η ιδέα για την οποία παλεύεις είναι δίκαιη , το να πεθάνεις δεν είναι θυσία – είναι ολοκλήρωση του ρόλου σου. Θυσιάζεσαι από Αξιοπρέπεια.

8. Η μεγάλη διαφορά στην πράξη

· Επίκουρος : Μπορείς να είσαι πάντα ευτυχισμένος αν καταλάβεις ότι η ευτυχία είναι η φυσική μας κατάσταση , όταν αφαιρέσουμε πόνο και φόβο. Απόλαυσε τη ζωή , αλλά με μέτρο.

· Επίκτητος: Μπορείς να είσαι πάντα ευτυχισμένος αν διαχωρίσεις αυτά που ελέγχεις (τις σκέψεις σου) από αυτά που δεν ελέγχεις (όλα τα άλλα). Η ζωή θα φέρει αρρώστιες , θάνατο , απώλειες. Ευτυχία είναι η τέχνη της Μεταμόρφωσης. Μια ζωή την έχουμε – κοίταξε να την περάσεις ως ελεύθερος άνθρωπος , όχι ως καλοπερασάκιας δούλος στα πάθη σου.

9. Το τελικό μήνυμα

· Επίκουρος : Αν πιστεύεις ότι θα σε σώσουν επουράνιοι αφέντες , είσαι δούλος.

· Επίκτητος : Η Φύση , σου έδωσε ήδη τα πάντα: σου έδωσε την Προαίρεση. Το να ζητάς να σε σώσει , ενώ σου έδωσε τα εργαλεία να σωθείς μόνος σου , είναι σαν να έχεις χέρια και να παρακαλάς κάποιον άλλον να σου σκουπίσει τη μύτη.

Κείμενο : Greg Androutsopoulos.

Δείτε λιγότερα

«Η ΠΟΛΕΜΟΧΑΡΗ ΣΠΑΡΤΗ ΓΕΝΝΗΣΕ ΤΟΝ ΧΙΛΩΝΑ ΠΟΥ ΗΤΑΝ Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΣΟΦΟΣ»

 

Λεν ότι αυτός ρώτησε και τον Αίσωπο τι κάνει ο Δίας· εκείνος του απάντησε: “ταπεινώνει τα ψηλά και υψώνει τα ταπεινά”. Όταν τον ρώτησαν σε τι διαφέρουν όσοι έχουν εκπαιδευτεί από τους απαίδευτους, είπε: “στις καλές ελπίδες”.

Όταν τον ρώτησαν τι είναι δύσκολο, είπε:

“να κρατάει μυστικά τα απόρρητα, να διαθέτει καλά τον ελεύθερο χρόνο του και να μπορεί να σιωπά, όταν τον αδικούν”

Συμβούλευε και τα ακόλουθα:

•Να συγκρατεί κάποιος τη γλώσσα του, προπάντων σ᾽ένα συμπόσιο.

•Να μην κακολογεί τους διπλανούς του· αλλιώς θα ακούσει πράγματα που θα τον λυπήσουν.

•Να μην απειλεί κανέναν· διότι αυτή είναι γυναικεία συμπεριφορά.

•Να σπεύδει γρηγορότερα στις ατυχίες των φίλων παρά στις ευτυχίες τους.

•Να κάνει γάμο μικροέξοδο.

•Να μην κακολογεί έναν που έχει πεθάνει.

•Να τιμά τα γεράματα.

•Να προφυλάγει τον εαυτό του.

•Να προτιμά πιο πολύ μια ζημία παρά ένα κέρδος που ντροπιάζει· διότι η ζημιά

μας λυπεί μια φορά, ενώ το δεύτερο για πάντα.

•Να μην κοροϊδεύει έναν που ατυχεί. Όταν είναι δυνατός, να είναι πράος, ώστε όσοι είναι κοντά του να τον σέβονται παρά να τον φοβούνται.

•Να μαθαίνει να διοικεί καλά το σπίτι του. Η γλώσσα του να μην τρέχει πιο γρήγορα από το νου του.

•Να συγκρατεί το θυμό του.

•Να μην εχθρεύεται τη μαντική τέχνη.

•Να μην επιθυμεί τα αδύνατα.

•Να μη βιάζεται στο δρόμο.

•Όταν μιλά, να μην κουνά το χέρι του· διότι αυτό είναι ένδειξη τρέλας.

•Να υπακούει στους νόμους, να είναι ήρεμος”.

Λεν ότι κάποτε, όταν ήταν πια γέρος, είπε ότι δεν ξέρει να έχει κάνει στη ζωή του κάτι παράνομο, αμφιβάλλει ωστόσο για μια περίπτωση. Όταν δηλαδή κάποτε δίκαζε μια δίκη φίλου του σύμφωνα με τον νόμο, έπεισε τον φίλο του να τον καταδικάσει, για να τηρήσει και τα δυο, και τον νόμο και τον φίλο του.

Απόκτησε πολύ μεγάλη φήμη ανάμεσα στους Έλληνες, όταν μίλησε προειδοποιητικά για τα Κύθηρα, το νησί της Λακωνικής. Όταν δηλαδή πληροφορήθηκε τη φυσική κατάστασή της, είπε:

“Μακάρι να μην είχε δημιουργηθεί ή, μια που δημιουργήθηκε, να είχε καταποντισθεί”.

Το πρόβλεψε καλά.

Διότι ο Δημάρατος, που ήταν εξορισμένος από τους Λακεδαιμόνιους, συμβούλεψε τον Ξέρξη να συγκεντρώσει τα πλοία του στο νησί· και θα είχε κυριευτεί η Ελλάδα, αν είχε πεισθεί ο Ξέρξης.

Και αργότερα ο Νικίας κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο κατέκτησε το νησί, εγκατέστησε σ᾽ αυτό φρουρά από Αθηναίους και προκάλεσε πάρα πολλά κακά στους Λακεδαιμόνιους.

Ήταν βραχύλογος· γι᾽ αυτό και ο Μιλήσιος Αρισταγόρας αυτόν τον τρόπο τον χαρακτηρίζει “χιλώνειο”.

Ήταν γιος του Βράγχου, που έχτισε το ιερό στις Βραγχίδες.

Ήταν γέροντας κατά την πεντηκοστή δεύτερη Ολυμπιάδα, όταν ήταν στην ακμή του ο λογοποιός Αίσωπος.

Πέθανε, όπως λέει ο Έρμιππος, στην Πίσα, αφού φίλησε το γιο του Ολυμπιονίκη στο αγώνισμα της πυγμαχίας. Αυτό το έπαθε από υπερβολική χαρά και από την αδυναμία της πολύχρονης ζωής του.

Και όλοι όσοι ήταν στην εορταστική συνέλευση τον ξεπροβόδισαν πολύ τιμημένα.

Οι Σπαρτιάτες ανήγειραν και άγαλμα προς τιμή του, με το επίγραμμα:

«Τόνδε δορυστέφανος Σπάρτα Χίλων, εφύτευσεν, ός των Επτά Σοφών, πρώτος, έφυ Σοφός»

[ «Η πολεμόχαρη Σπάρτη γέννησε αυτόν εδώ τον Χίλωνα, που ήταν ο πρώτος, δηλαδή ο μεγαλύτερος, Σοφός από τους επτά Σοφούς»].

ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΒΙΩΝ ΚΑΙ

ΔΟΓΜΑΤΩΝ ΣΥΝΑΓΩΓΗ

ΤΟΜΟΣ Α´

Μετάφραση ΘΕΟΔΩΡΟΣ Γ. ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Από την αγαπημένη μου ψυχή Βίκυ Γιώβη .

https://www.facebook.com/share/p/1BM2XwTPMC/

Ό

Ο γελαστός φιλόσοφος

 

Ο «γελαστός φιλόσοφος» είναι ο Δημόκριτος (περ. 460-370 π.Χ.), ο κορυφαίος προσωκρατικός φιλόσοφος από τα Άβδηρα της Θράκης, γνωστός κυρίως ως ο θεμελιωτής της ατομικής θεωρίας. [1, 2]

Γιατί ονομάστηκε έτσι;

Του αποδόθηκε το προσωνύμιο «Γελασίνος» για τους εξής λόγους:

Στάση Ζωής: Αντιμετώπιζε τη ζωή με ακλόνητη αισιοδοξία, γαλήνη και πνευματική ευφορία (την οποία ονόμαζε «ευθυμίη»).
Κοινωνική Σάτιρα: Συχνά γελούσε με τη ματαιότητα
των ανθρώπινων επιδιώξεων, θεωρώντας ανόητες τις καθημερινές αγωνίες και τις φιλοδοξίες των συγχρόνων του.
Προσωπικότητα: Περιγράφεται ως ένας άνθρωπος καλοσυνάτος και ευχάριστος, που πίστευε ότι η χαρά είναι απαραίτητο συστατικό μιας ολοκληρωμένης ζωής.

Βασικά στοιχεία για τον Δημόκριτο
Ατομική Θεωρία: Διατύπωσε, μαζί με τον δάσκαλό του Λεύκιππο, την άποψη ότι η ύλη αποτελείται από αόρατα, αδιάσπαστα σωματίδια, τα άτομα.
Κοσμολογία: Ήταν από τους πρώτους που αντιλήφθηκαν ότι ο Γαλαξίας αποτελείται από το φως μακρινών άστρων και ότι υπάρχουν και άλλοι κόσμοι στο σύμπαν.
Ρητό: Δικό του είναι το περίφημο: «Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόκευτος» (Ζωή χωρίς γιορτές είναι μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχεία).

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΤΟΥ

Ο Δημόκριτος δεν ήταν απλώς ένας επιστήμονας της εποχής του, αλλά ένας βαθύς στοχαστής της ανθρώπινης φύσης. Τα αποφθέγματά του επικεντρώνονται στην εσωτερική γαλήνη, το μέτρο και τη λογική.

Εδώ είναι μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά:

Για την Ευτυχία και την Ψυχή

«Η ευδαιμονία ουκ εν βοσκήμασιν οικεί ουδέ εν χρυσώ· ψυχή οικητήριον δαίμονος.»
(Η ευτυχία δεν βρίσκεται στα κοπάδια ούτε στο χρυσάφι· η ψυχή είναι η κατοικία της ευτυχίας.)
«Ανθρώποις αρμόδιον ψυχής μάλλον ή σώματος λόγον ποιείσθαι.»
(Είναι πιο ταιριαστό για τους ανθρώπους να φροντίζουν την ψυχή παρά το σώμα.)
«Τέρψις ουκ ευτελής το μηδέν επιθυμείν.»
(Δεν είναι ευτελής απόλαυση το να μην επιθυμείς τίποτα.)

Για το Ήθος και τη Συμπεριφορά
«Κρείσσον τα οικεία ελέγχειν αμαρτήματα ή τα αλλότρια.»
(Είναι προτιμότερο να ελέγχεις τα δικά σου σφάλματα παρά των άλλων.)
«Λόγος έργου σκιά.»
(Ο λόγος είναι η σκιά των πράξεων.)
«Ανδρείος ουχ ο των πολεμίων μόνον κρατών, αλλά και ο των ηδονών κρείσσων.»
(Ανδρείος δεν είναι μόνο αυτός που νικά τους εχθρούς, αλλά και αυτός που κυριαρχεί πάνω στις ηδονές του.)

Για τη Μόρφωση και τη Σοφία
«Πολυνοΐην, ου πολυμαθίην ασκείν χρή.»
(Πρέπει να ασκούμε την πολυνοία [βαθιά σκέψη] και όχι την πολυμάθεια [στείρα συσσώρευση γνώσεων].)
«Πολλοί πολυμαθέες νούν ουκ έχοντες.»
(Πολλοί είναι πολυμαθείς, αλλά δεν έχουν μυαλό.)

Για την Κοινωνία και τη Ζωή

«Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόκευτος.»
(Ζωή χωρίς γιορτές είναι μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχεία.)
«Φύσις και διδαχή παραπλήσιόν εστι.»
(Η φύση και η εκπαίδευση μοιάζουν μεταξύ τους – γιατί η εκπαίδευση μεταμορφώνει τον άνθρωπο και δημιουργεί μια δεύτερη φύση.)

#Δημόκριτος #Democritus #Democrito #Demokrit #Démocrite

Όλες οι αντιδράσεις:

9797