Αρθούρος Ρεμπώ: Ο ποιητής της εξέγερσης

Στις 10 Νοεμβρίου του 1891 φεύγει από τη ζωή ο Αρθρούρος Ρεμπώ, ένας από τους κύριους εκπροσώπους του συμβολισμού, με σημαντική επίδραση στη μοντέρνα ποίηση, παρά το γεγονός πως εγκατέλειψε οριστικά τη λογοτεχνία στην ηλικία των 20 ετών. Μέχρι πρόσφατα ο Ρεμπώ είχε χαραχθεί στη μνήμη του αναγνωστικού κοινού ως μία αέναη εφηβική μορφή, καθώς όλα τα μετέπειτα πορτρέτα του έδειχναν τη θολή απεικόνιση του. Έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις πιο καταστρεπτικές και λυτρωτικές παρουσίες στον πολιτισμό του 20ού αιώνα, παρά το γεγονός ότι έως και το θάνατό του δεν ήταν γνωστός παρά στους κύκλους της αβάν-γκαρντ.


Γεννήθηκε στη Γαλλία στις 20 Οκτωβρίου 1854. Θεωρείται ο πρώτος ποιητής που επινόησε μια επιστημονικά πειστική μέθοδο μεταβολής της φύσης της ύπαρξης, ο πρώτος που βίωσε την περιπέτεια της ομοφυλοφιλίας του ως μοντέλο κοινωνικής αλλαγής, αλλά και ο πρώτος που αποκήρυξε τους μύθους από τους οποίους εξαρτάται ακόμα η φήμη του. Μέχρι και την ηλικία των 20 χρονών, όταν αποφασίζει να εγκαταλείψει τη λογοτεχνία, είχε ταξιδέψει σε δεκατρείς διαφορετικές χώρες και είχε ζήσει ως εργοστασιακός εργάτης, παιδαγωγός, επαίτης, λιμενεργάτης, μισθοφόρος, ναυτικός, εξερευνητής, έμπορος, λαθρέμπορος όπλων, αργυραμοιβός και, για ορισμένους κατοίκους της νότιας Αβησσυνίας, ως μουσουλμάνος Προφήτης.

Ο Ρεμπώ χαρακτηρίστηκε από τον Αλμπέρ Καμύ ως ο «ποιητής της εξέγερσης, και μάλιστα ο σημαντικότερος απ' όλους». Μετά το θάνατό, ο συμβολιστής, σουρεαλιστής, μπίτνικ ποιητής, ένθερμος επαναστάτης, στιχουργός της ροκ, πρωτοπόρος ομοφυλόφιλος και εμπνευσμένος ναρκομανής, ο Ρεμπώ χρησιμοποιήθηκε από 4 γενιές καλλιτεχνών της αβάν-γκαρντ ως έξοδος κινδύνου από το χώρο των συμβάσεων. «Όλη η γνωστή λογοτεχνία είναι γραμμένη στη γλώσσα της κοινής λογικής - εκτός από εκείνη που έχει γράψει ο Ρεμπώ», είχε δηλώσει ο Πωλ Βαλερύ,.

Το έργο και η ζωή του Ρεμπώ επηρέασαν κατά τρόπο εντυπωσιακό συγγραφείς, μουσικούς και καλλιτέχνες που είδαν τη ζωή του ως αναπόσπαστο μέρος του έργου: τον Πάμπλο Πικάσσο, τον Αντρέ Μπρετόν, τον Ζαν Κοκτώ, τον Άλλεν Γκίνσμπεργκ, τον Μπομπ Ντύλαν και τον Τζιμ Μόρρισον, για τον οποίο έχει ειπωθεί ότι δεν πέθανε, αλλά ακολούθησε τα βήματα του Ρεμπώ στην Αιθιοπία.

Πολλά έχουν γραφτεί για τη ζωή του Γάλλου ποιητή, πολλά περισσότερα τουλάχιστον από τον αριθμό των ποιημάτων που δημοσίευσε. Η επιστολή του Ρεμπό προς τον Πωλ Ντεμενύ, στις 15 Οκτωβρίου του 1871, συνιστά ένα από τα σημαντικότερα κείμενά του, με αντικείμενο το ρόλο της ποίησης, όπως τον αντιλαμβανόταν ο ίδιος. Σύμφωνα με τον Ρεμπό, ο αληθινός ποιητής αποτελούσε ένα είδος προφήτη, ικανό να διαμορφώσει μία νέα πραγματικότητα, εφευρίσκοντας το άγνωστο. Ως χρέος του, αντιλαμβανόταν τη γνωριμία με τον εαυτό του, την καλλιέργεια του μυαλού και της ψυχής του, ώστε τελικά να δημιουργήσει μία «οικουμενική γλώσσα».

Ο ποιητής, κατά τον Ρεμπώ, θα γινόταν «προφήτης» μέσω μίας «μακράς, απέραντης και λελογισμένης απορρύθμισης όλων των αισθήσεων», υπονομεύοντας συστηματικά την καθιερωμένη και συμβατική λειτουργία τους.

Η συμβίωση του Ρεμπώ με τον ποιητή Πωλ Βερλαίν ήταν αρκετά προβληματική. Μάλιστα, έπεται από έντονη διαφωνία των 2 εραστών, ο Βερλαίν, σε κατάσταση μέθης, πυροβόλησε και τραυμάτισε τον Ρεμπό στο αριστερό του χέρι, πάνω από τον καρπό. Για την πράξη του καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκιση και πρόστιμο 200 φράγκων, που αποτελούσε τη μέγιστη δυνατή ποινή. Έφυγε από τη ζωή στις 10 Νοεμβρίου του 1891 σε ηλικία 37 ετών.

Στην επιτύμβια πλάκα του τάφου του αναγράφεται εκτός από το όνομα, την ηλικία του και την ημερομηνία θανάτου του, η φράση «Προσευχηθείτε για αυτόν». Μετά το θάνατό, του η αδερφή του Ιζαμπέλ Ρεμπώ είδε, έντρομη, τις εφημερίδες να παρουσιάζουν τον αδελφό της ως έναν πρόστυχο ομοφυλόφιλο τρομοκράτη. «Πόσο πιθανό είναι ένα αγόρι μεταξύ δεκαπέντε και δεκαέξι ετών να υπήρξε ο κακός δαίμονας του Βερλαίν, που ήταν κατά έντεκα χρόνια μεγαλύτερός του;» αναρωτιόταν.

Μέχρι πρότινος, ο Ρεμπώ είχε χαραχθεί στη μνήμη του αναγνωστικού κοινού ως μία αέναη εφηβική μορφή, καθώς όλα τα μετέπειτα πορτρέτα του έδειχναν τη θολή απεικόνιση του. Όμως μια ασπρόμαυρη καρτ-ποστάλ του 1880, που βρέθηκε τυχαία σε ένα παλαιοπωλείου του Παρισιού έφερε στο φως για πρώτη φορά, τόσο καθαρά, το πρόσωπο του ποιητή στην ενήλικη ζωή του.

* «Μια εποχή στην κόλαση Ποίημα» του Α. Ρεμπώ / Μελοποίηση: Γιάννης Αγγελάκας – Γιώργος Καρράς


http://tvxs.gr/news

Νεκρός βρέθηκε ο ηθοποιός Ρόμπιν Ουίλιαμς

Ετών 63

  

Νεκρός στο σπίτι του στη βόρεια Καλιφόρνια βρέθηκε ο διάσημος ηθοποιός Ρόμπιν Ουίλιαμς. Η αστυνομία εκτιμά από τις πρώτες ενδείξεις ότι πρόκειται για αυτοκτονία. Ο Ρόμπιν Ουίλιαμς ήταν 63 ετών.

Τα αίτια του θανάτου του είναι ακόμη υπό πλήρη διερεύνηση, ωστόσο, οι ιατροδικαστικές υπηρεσίες θεωρούν ότι ο ηθοποιός πέθανε από ασφυξία απόρροια αυτοκτονίας. ​

Ο Ρόμπιν Ουίλιαμς είχε προβλήματα με το αλκοόλ και πριν από λίγο καιρό είχε νοσηλευτεί προληπτικά καθώς περνούσε κάποια δύσκολη προσωπική περίοδο. Σύμφωνα με τα διεθνή ΜΜΕ αλλά και τον μάνατζέρ του ο ηθοποιός έπασχε από κατάθλιψη. «Αυτή είναι μια τραγική και ξαφνική απώλεια. Η οικογένεια ζητά σεβασμό για την ιδιωτική τους ζωή κατά τη διάρκεια αυτής της πολύ δύσκολης στιγμής» σημείωσε ο ίδιος σχετικά.

«Σήμερα έχασα τον σύζυγο και καλύτερό μου φίλο, ενώ ο κόσμος έχασε έναν από τους πιο αγαπητούς του καλλιτέχνες και έναν υπέροχο άνθρωπο» ανέφερε σε δήλωσή της η σύζυγος του ηθοποιού, Σούζαν Σνάιντερ.

Ανακοίνωσε εξέδωσε και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα που εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια του ηθοποιού, χαρακτηρίζοντάς τον «μοναδικό στο είδος του».

Ο Ρόμπιν Ουίλιαμς γεννήθηκε στις 21 Ιουλίου το 1951 στο Σικάγο. Έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό με τη συμμετοχή του σε ταινίες όπως «Καλημέρα Βιετνάμ», «Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών», «Ο βασιλιάς της μοναξιάς», ενώ  είχε αποδείξει το ταλέντο του εξίσου σε δραματικούς και κωμικούς ρόλους​.

Μια ζωή στο σελιλόιντ 
 

Σπούδασε δράμα στο Κολλέγιο Marin και γρήγορα κέρδισε υποτροφία στην επιφανή σχολή Juilliard της Νέας Υόρκης, όπου ήταν συμφοιτητής με τον γνωστό από το ρόλο του ως Superman Κρίστοφερ Ριβ. Στη σχολή, επίσης, γνώρισε την χορεύτρια Βαλερί Βαλερντί, με την οποία παντρεύτηκαν το 1978 και απέκτησαν έναν γιο, τον Ζάκαρι.

Ο Γουίλιαμς έγινε για πρώτη φορά γνωστός για το ρόλο του ως εξωγήινος στο τηλεοπτικό σόου της δεκαετίας του 1970 «Mork and Mindy». Το σόου είχε μεγάλη επιτυχία και χάρισε στον Γουίλιαμς την πρώτη του Χρυσή Σφαίρα το 1979, χάριν κυρίως στον χαιρετισμό «νανού νανού», που έγινε παγκόσμιο σλόγκαν.

Το 1980 το Χόλιγουντ του χτύπησε τελικά την πόρτα και ο Γουίλιαμς πήρε το ρόλο του «Ποπάι». Οι κριτικές και το κοινό, μάλλον, δεν ενθουσιάστηκαν με την ταινία και ο ηθοποιός αναγκάστηκε να αναζητήσει ξανά καταφύγιο για δύο ακόμη χρόνια στο «Mork and Mindy», μέχρι που πρωταγωνίστησε στην ταινία «Ο αλλόκοτος κόσμος του Γκαρπ».

Το 1982 ήταν η χρονιά που η προσωπική του ζωή άρχισε να παίρνει τον κατήφορο, καθώς έδινε μάχη με τις εξαρτήσεις από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά, κυρίως κοκαΐνη, κάτι που είχε αρνητικό αντίκτυπο στο γάμο του.

Το 1983, οι «Survivors» ήταν μία ακόμη αποτυχία η οποία συνεχίστηκε ως το 1987. Τότε ήρθε το «Καλημέρα Βιετνάμ». Ενσαρκώνοντας τον dj Αντριαν Κρονάουέρ, ο Γουίλιαμς κέρδισε την δεύτερη Χρυσή Σφαίρα του και την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ.

Το 1989 έκανε έναν δεύτερο γάμο με τη Μάρσα Γκάρσις και απέκτησαν δύο παιδιά τη Ζέλντα Ρέρι και τον Κόντι Άλαν. Το 1988 έκανε τρεις ταινίες: «Οι περιπέτειες του Βαρόνου Μινχάουζεν», το Rabbit Ears: Pecos Bill» και το «The portrait of a white marriage».

Ωστόσο την προσοχή των κριτικών κέρδισε με την συγκλονιστική ερμηνεία του ως ο ριζοσπαστικός καθηγητής στον «Κύκλο των Χαμένων Ποιητών», όπου ακούστηκε και η αξέχαστη φράση «Oh Captain, my Captain». Ο ρόλος αυτός του χάρισε τη δεύτερη υποψηφιότητα για Όσκαρ.

 

Το 1990 πρωταγωνίστησε στο «Κάντιλακ Μαν», «Επιστροφή στη χώρα του Ποτέ» και «Ξυπνήματα», στην οποία ενσάρκωσε τον γιατρό Όλιβερ Σακς δίπλα στον Ρόμπερτ ντε Νίρο. Το «Fisher King» (1991) του Τέρι Γκίλιαμ συχνά χαρακτηρίζεται ως η καλύτερη ταινία και ρόλος του Γουίλιαμς. Αυτός ο ρόλος τον τοποθετεί για τρίτη φορά στις υποψηφιότητες για Όσκαρ.

 

Την ίδια ο χρονιά πρωταγωνιστεί ως Κάπτεν Χούκ στην ταινία «Hook» του Στίβεν Σπίλμπεργκ, η οποία είχε το άκρως αντίθετο θέμα με το «Fisher King», αλλά παρά την εισπρακτική επιτυχία, θεωρήθηκε υπερβολικά συναισθηματική και γλυκανάλατη. Το 1992 έρχεται η ταινία κινουμένων σχεδίων «Αλαντίν» της Disney και φωτίζει ένα ακόμη ταλέντο του Ρόμπιν Γουίλιαμς, ο οποίος έδωσε τη φωνή του στο Τζίνι. Η συμμετοχή του αυτή ήταν μία από τις κορυφαίες από πρωτοκλασσάτους σταρ που έδωσαν τη φωνή τους σε ήρωες animation.

 

Μετά τα λιγότερο επιτυχημένα «Toys» (1992) και «Το Δίλημμα» (1993), ήταν η σύζυγός του Μάρσα η οποία σκέφτηκε το σενάριο για την «Κυρία Νταπφάιρ» το 1993, η οποία ανέλαβε και την παραγωγή. Η ταινία έγινε τεράστια διεθνής επιτυχία και χάρισε άλλη μία Χρυσή Σφαίρα στον Γουίλιαμς. Το 1996 κλήθηκε να παίξει το ρόλο ενός γκέι στο «Κλουβί με τις τρελές», μαζί με τους Καλίστα Φλόκχαρτ και Τζιν Χάκμαν, το οποίο είχε την ίδια καλή τύχη.

 

Ο Γουίλιαμς συνέχισε την πορεία του, πρωταγωνιστώντας στο «Τζακ» του Φράνσις Φορντ Κόπολα. Εκεί ενσάρκωσε ένα παιδί με γενετική ανωμαλία, η οποία τον έκανε να φαίνεται 40 ετών, ενώ ήταν 10. Ωστόσο, η ταινία δεν κατάφερε να ενθουσιάσει μεγάλο μέρος των σινεφίλ. Μεταξύ 1996 και 1997 είχε μικρές συμμετοχές στον «Άμλετ» και το «Μυστικό Πράκτορα», καθώς και στην ταινία του Γούντι Άλεν «Διαλύοντας τον Χάρι».

Το 1997 όμως ήταν μία σπουδαία χρονιά για τον ηθοποιό, καθώς το «Φλάμπερ» έκανε και επιτυχία ενώ αποτέλεσε και εισπρακτικό θρίαμβο. Η απόλυτη όμως δικαίωση για την καριέρα του ήρθε μετά τη συνεργασία του με τους πρωτοεμφανιζόμενους τότε Ματ Ντέιμον και Μπεν Άφλεκ στον «Ξεχωριστό Γουίλ Χάντινγκ». Ενσαρκώνοντας τον Σον Μαγκουάιρ, τον σοφό αλλά πικρόχολο ψυχίατρο της ιδιοφυΐας που υποδύθηκε ο Ντέιμον, του χάρισε το πρώτο του Όσκαρ για τον Β' Ανδρικό Ρόλο.