ΙΡΒΙΝ ΓΙΑΛΟΜ

 

Αμερικανός ψυχοθεραπευτής, συγγραφέας, ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής ψυχοθεραπείας.

Στο βιβλίο του «Στον Κήπο του Επίκουρου» ανατρέχει στον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο για να διαχειριστεί τον υπαρξιακό φόβο του θανάτου.

Ο Γιάλομ αναγνωρίζει τον Επίκουρο ως τον «πρώτο υπαρξιακό ψυχοθεραπευτή», χρησιμοποιώντας τις ιδέες του για να δείξει ότι η συμφιλίωση με τη θνητότητα απαλλάσσει από τη δυστυχία.

Κύρια Σημεία της Προσέγγισης Γιάλομ - Επίκουρου:

Θεραπευτική Φιλοσοφία:

Ο Γιάλομ θεωρεί, όπως ο Επίκουρος, ότι η φιλοσοφία μπορεί να θεραπεύσει τις ψυχικές παθήσεις, λειτουργώντας ως «ιατρική» της ψυχής.

Αντιμετώπιση του Τρόμου:

Ο φόβος του θανάτου είναι η ρίζα της ανθρώπινης αγωνίας.

Ο Γιάλομ προτείνει την «αφύπνιση» μέσω της αποδοχής της θνητότητας, αντί της άρνησής της.

«Στον Κήπο του Επίκουρου»:

Ο τίτλος του βιβλίου παραπέμπει στη σχολή του Επίκουρου, προσφέροντας μια βαθιά ενθαρρυντική προσέγγιση για να ζήσει κανείς μια γεμάτη ζωή, απαλλαγμένος από τον φόβο του τέλους..

Πως επιχείρησε ο Επίκουρος ν’ ανακουφίσει το άγχος θανάτου?

[Ο θάνατος ουδέν προς ημάς· το γαρ διαλυθέν αναισθητεί· το δ’ αναισθητούν ουδέν προς ημάς....]

Νεολληνική απόδοση:

Ο θάνατος δεν είναι τίποτε για μας, γιατί αυτό που αποσυντίθεται δεν έχει αισθήσεις και ό,τι είναι χωρίς αισθήσεις δεν είναι τίποτε για μας.

Διατύπωσε μια σειρά από καλά κατασκευασμένα επιχειρήματα, τα οποία οι μαθητές του απομνημόνευαν σαν κατήχηση.

Πολλά απ’ αυτά μολονότι αμφισβητήθηκαν στα 2.300 χρόνια που μεσολάβησαν, μολαταύτα συνεχίζουν να αποδεικνύονται καίρια στο πώς μπορεί κανείς να ξεπεράσει τον φόβο του θανάτου.

Γράφει ο Γιάλομ:

Στο κεφάλαιο αυτό θα συζητήσω 3 απ’ τα πιο γνωστά του επιχειρήματα, τα οποία αποδείχτηκαν πολύτιμα στη δουλειά μου με πολλούς ασθενείς αλλά και με τον ίδιο μου τον εαυτό, για την ανακούφιση του προσωπικού μου άγχους θανάτου.

1ο) Η θνητότητα της ψυχής:

Ο Επίκουρος δίδασκε ότι η ψυχή είναι θνητή και πεθαίνει μαζί με το σώμα καταδικάζοντας δριμύτατα τους σύγχρονούς του θρησκευτικούς ηγέτες, οι οποίοι, προσπαθώντας ν’ αυξήσουν τη δύναμή τους, ενέτειναν το άγχος θανάτου των οπαδών τους προειδοποιώντας τους για τις τιμωρίες που θα επιβάλλονταν μετά θάνατον σε όσους δεν τηρούσαν συγκεκριμένους κανόνες και κανονισμούς.

Αν είμαστε θνητοί κι η ψυχή μας δεν ζει μετά τον θάνατό μας, επέμενε ο Επίκουρος, τότε δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε στο επέκεινα της ζωής. Δεν θα έχουμε συνείδηση, δεν θα νιώθουμε θλίψη για τη ζωή που χάσαμε, ούτε θα υπάρχει τίποτα να φοβηθούμε απ’ τους θεούς.

2ο) Το υπέρτατο τίποτα τον θανάτου:

Στο δεύτερο επιχείρημά του ο Επίκουρος υποστηρίζει ότι ο θάνατος δεν είναι τίποτα για μας, γιατί η ψυχή είναι θνητή και τη στιγμή του θανάτου διασκορπίζεται. Αυτό που διασκορπίστηκε δεν έχει ικανότητα αντίληψης, και οτιδήποτε δεν γίνεται αντιληπτό είναι για μας ένα τίποτα.

Με άλλα λόγια:

[Όπου είμαι εγώ, δεν είναι ο θάνατος. Όπου είναι ο θάνατος, δεν είμαι εγώ...]

Επομένως, έλεγε ο Επίκουρος, γιατί να φοβόμαστε τον θάνατο, αφού δεν υπάρχει ποτέ περίπτωση να τον αντιληφθούμε?

3ο) Το επιχείρημα της συμμετρίας:

Το τρίτο επιχείρημα του Επίκουρου υποστηρίζει ότι η κατάσταση της μη ύπαρξης μετά τον θάνατο είναι η ίδια κατάσταση στην οποία βρισκόμασταν πριν απ’ τη γέννησή μας.

Παρά τις πολλές φιλοσοφικές διαφωνίες γι’ αυτό το αρχαίο επιχείρημα, πιστεύω ότι εξακολουθεί να διατηρεί μεγάλη δύναμη να προσφέρει ανακούφιση στους ανθρώπους που πεθαίνουν.

Όλες οι αντιδράσεις:

33