[Ευτυχία είναι η δια της λογικής κατανόηση της ζωής και του κόσμου...]
Ο ορθολογιστής Ολλανδός Φιλόσοφος που έθεσε τα θεμέλια του Ευρωπαικού Διαφωτισμού.
[Δεισιδαιμονία, ο κακός νοικοκύρης του ανθρώπου, δύναμη εξουσιασμού των μαζών...]
Ο Μπαρούχ Σπινόζα ορίζει τη δεισιδαιμονία ως γέννημα του ανθρώπινου ψυχισμού, εργαλείο πολιτικής χειραγώγησης και ψυχολογικό καταφύγιο.
Ψυχολογική Βάση
Φόβος και ελπίδα:
Η δεισιδαιμονία γεννιέται όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε κρίση ή κίνδυνο και η ψυχή τους κλυδωνίζεται ανάμεσα στην αγωνία για το μέλλον και την ελπίδα της σωτηρίας.
Αστάθεια:
Οι άνθρωποι είναι δέσμιοι των παθών τους και όταν φοβούνται, γίνονται έρμαια κάθε ψευδαίσθησης και μαγικής σκέψης.
Πολιτικός Ρόλος
Εργαλείο εξουσίας:
Κανένα μέσο δεν είναι πιο αποτελεσματικό για την υποδούλωση του πλήθους από τη δεισιδαιμονία.
Χειραγώγηση:
Οι ηγέτες και οι τύραννοι χρησιμοποιούν τον φόβο του θεού και τις προλήψεις για να ελέγχουν τους πολίτες, παρουσιάζοντας την τυραννίδα ως θείο θέλημα.
Αντιμετώπιση
Ορθολογισμός:
Ο Σπινόζα αντιτάσσει τη γνώση της φύσης και τη φιλοσοφική διαύγεια απέναντι στο σκοτάδι των προλήψεων.
Ελευθερία σκέψης:
Υποστηρίζει ότι η αληθινή πολιτεία πρέπει να εγγυάται την ελευθερία του λόγου και της σκέψης, ώστε οι άνθρωποι να μην τυφλώνονται από τον φόβο.
(...)Στο έργο του [Tractatus theolocico-politicus] επιχειρεί μεταξύ των άλλων να ερμηνεύσει τη δεισιδαιμονία ως εργαλείο στα χέρια της εξουσίας για την υποδούλωση του φρονήματος των μαζών.
Πρόσφορο έδαφος για τη διάδοση της δεισιδαιμονίας αποτελεί, κατ’ αρχήν, η γενική κατάσταση του ανθρώπινου όχλου που είναι βυθισμένος στην άγνοια και ως εκ τούτου στην ψευδαίσθηση!
Οι ηγεμόνες λοιπόν που έχουν τη δυνατότητα να διατάζουν ανακαλύπτουν στην πιο χαμηλή κλίμακα της θρησκείας τη δεισιδαιμονία και την θέτουν στην υπηρεσία χειραγώγησης των μαζών!
Εφόσον οι μάζες στερούνται τη γνώση, άρα δεν έχουν καλλιεργημένη νόηση, και τη βούληση, άρα άγονται και φέρονται από τα πάθη, είναι ευάλωτες στη δεισιδαιμονία!
Την αισθάνονται ως την πιο αυθόρμητη θρησκεία της «φυσικής» τους ύπαρξης γι’ αυτό και εμφανίζονται σαν να είναι από τη φύση τους δεισιδαίμονες.
Τούτο έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για τη δική τους συνθήκη ζωής όσο και για τη συμπεριφορά των ηγεμόνων!
Με άλλα λόγια, η εξουσία χειραγωγεί τους ανθρώπους εξαπατώντας τους.
Πώς τους εξαπατά?
Με το να τους καλλιεργεί στο όνομα της θρησκείας το φόβο και να τους σπρώχνει στην εθελοδουλεία...
Να δίνουν την ψυχή και τη ζωή τους για τη νομιμότητα της εξουσίας του ηγεμόνα.
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και σήμερα με τις πολιτικές εξουσίες που επενδύουν στο φόβο και τον τρόμο που προκαλεί στη μάζα η ανασφάλεια και το αβέβαιο της επόμενης ημέρας.
Έτσι την ακρωτηριάζουν, σε επίπεδο συναισθημάτων, γνωμών και ιδεών, με αποτέλεσμα η μεν μάζα να εξαντλεί την ενέργειά της σε μια φοβισμένη επιβίωση, οι δε εξουσίες να διαιωνίζουν την κυριαρχία τους!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου