Αρχαίες Κλεωνές

χάρτης περιηγήσεων του Παυσανία > χάρτης Κορινθίας

25 χλμ. νοτιοδυτικά της Κορίνθου και στις παρυφές του όρους Φωκά (Απέσα), βρίσκεται η σύγχρονη κωμόπολη Αρχαίες Κλεωνές του Δήμου Νεμέας (υψόμετρο 290 μ.). Ο οικισμός είναι πάνω στον αυτοκινητόδρομο A7 (Κορίνθου-Τρίπολης) και είναι ο δεύτερος κατά σειρά μεγαλύτερος οικισμός του Δήμου μετά την Νεμέα. Η τοπική οικονομία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αμπελουργία και την οινοποιία. Η περιοχή, όπως και η γειτονική Νεμέα, είναι κατάφυτη από αμπελώνες, ενώ το ιδιαίτερο μικροκλίμα της ευνοεί την καλλιέργεια μοναδικών ποικιλιών αμπέλου (όπως το Αγιωργίτικο) και φημίζεται για την εξαιρετική ποιότητα των κρασιών της. 

Η Αρχαία Πόλη

Οι Αρχαίες Κλεωνές βρίσκονται στη θέση της ομώνυμης αρχαίας πόλης-κράτους της αρχαίας Αργολίδας. Η αρχαίας πόλη είχε προνομιακή θέση, αφού ήταν χτισμένη σε μια εκτεταμένη εύφορη κοιλάδα και βρισκόταν πάνω στον αρχαίο δρόμο που ένωνε την Κόρινθο με το Άργοςκαι άλλες σημαντικές πόλεις της Πελοποννήσου. Δείγμα της ακμής της ήταν η κοπή νομίσματος. Οι Κλεωνές διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο από τα μυκηναϊκά χρόνια ως το 2ο αιώνα π.Χ. Σύμφωνα τη μυθολογία έλαβαν το όνομά τους από τον Κλεώνη γιο του Πέλοπα ή την Κλεώνη κόρη του Ασωπού και της Μετόπης, κόρης του ποταμού και θεού Λάδωνα. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ήταν μικρή πόλη, με ιερό της Αθηνάς και του Ηρακλή, στον περίβολο του οποίου υπήρχαν οι τάφοι του Ευρύτου και του Κτεάτου.

Ιστορία

Η περιοχή κατοικήθηκε από τους νεολιθικούς χρόνους. Η κατοίκηση συνεχίστηκε και κατά την εποχή του Χαλκού και εντοπίζεται κυρίως σε οικισμό που έχει εντοπισθεί στη θέση Ζυγούρια, ο οποίος πρέπει να ήταν έδρα τοπικού ηγεμόνα. Αναφέρεται στον Ομηρικό κατάλογο του Τρωικού πολέμου, όπου χαρακτηρίζεται ως «καλοχτισμένη πόλη». Κατά την κάθοδο των Δωριέων, μέρος των κατοίκων μετανάστευσε και εγκαταστάθηκε στις Κλαζομενές της Ιωνίας.

Μέχρι τις αρχές του 5ου αι. π.Χ. η πόλη είχε στην κυριαρχία της την γειτονική κοιλάδα της Νεμέας, ενώ ήταν ιδρύτρια και διοργανώτρια για μεγάλο χρονικό διάστημα των Νέμεων αγώνων, οι οποίοι ονομάζονταν και «Κλεωναίος αγών». Το 496 π.Χ. οι Αργείοι προσπάθησαν ανεπιτυχώς να καταλάβουν την πόλη, ενώ το 487 π.Χ. πέτυχαν να της αποσπάσουν την Νεμέα. Γύρω στο 480 π.Χ. συμμετέχει μαζί με το Άργος και την Τεγέα στην κατάληψη των Μυκηνώνκαι στο διαμοίραση των εδαφών της. Το 460 π.Χ. η πόλη καταλαμβάνεται και προσαρτάται από τους Αργείους. Το 457 π.Χ. συμμετέχει μαζί με τους Αθηναίους στη μάχη της Τανάγρας. Το 418 π.Χ. οι Κλεωναίοι συμμετέχουν στη μάχη της Μαντινείας στο πλευρό των Σπαρτιατών. Το 414 π.Χ. μετά από σεισμό η πόλη καταλαμβάνεται από τους Σπαρτιάτες. Το 237 π.Χ. προσχωρεί στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, ενώ το 225 π.Χ. θα συνταχθεί με τον Κλεομένη Γ' της Σπάρτης. Κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους η πόλη παρακμάζει.

Η ιστορία της πόλης συνεχίζεται στους κλασσικούς και ελληνιστικούς χρόνους.

Από τις Κλεωνές ήταν οι αρχαίοι ολυμπιονίκες Οξύθεμις, νικητής στο στάδιο το 732 π.Χ. (ο οποίος κατ’ άλλους καταγόταν από τις Κλεωνές της Χαλκιδικής) και ο Τιμάνθης, νικητής το 456 π.Χ. στο παγκράτιο.

Ανασκαφές και Αρχαιότητες

Ανασκαφές έχουν φέρει στο φως λείψανα της αρχαίας πόλης. Διασώζονται τμήματα του πολυγωνικού αρχαίου τείχους και τα θεμέλια του ναού του Ηρακλή κοντά στον οικισμό. Πρόκειται για μικρό πρόστυλο τετράστυλο ναό των ελληνιστικών χρόνων, ενώ έχει βεβαιωθεί ότι στη θέση του προϋπήρχε αρχαιότερος ναός. Ο ναός αποτελούσε τμήμα μικρού ιερού στο οποίο βρισκόταν επίσης ένα ηρώο προς τιμήν του Ευρύτου και του Κτεάτου. Τα τείχη της πόλης περιέβαλλαν τον λόφο της ακρόπολης με τη λεγόμενη κατώτερη ακρόπολη.

Στην κάτω ακρόπολη ανακαλύφθηκε ιερό του 6ου αι. π.Χ. άγνωστης θεότητας. Στην κορυφή του λόφου υπάρχει ένας βωμός. Κατά τους ύστερους αρχαϊκούς χρόνους στη θέση του ανεγέρθηκε βασιλική. Σε μικρή απόσταση από το ιερό εντοπίσθηκε αναλημματικό οικοδόμημα της ελληνιστικής περιόδου, αποτελούμενο από πρόπυλο που αποτελούσε το σημείο πρόσβασης σε περίβολο στην παρυφή του λόφου της ακρόπολης.

Στη θέση Ζυγουριές έχει ανακαλυφθεί επίσης από την Αμερικανική Αρχαιολογική ομάδα προϊστορικός οικισμός της χάλκινης εποχής. Επίσης πρόσφατη ανασκαφική έρευνα στη θέση Βαρελά, βορειοανατολικά των Κλεωνών, αποκάλυψε αγροτική έπαυλη με θαυμάσια ψηφιδωτά.

Στην περιοχή των Κλεωνών, ακριβώς δίπλα από την Εθνική Οδό Κορίνθου-Τρίπολης, βρίσκεται αρχαίο λατομείο με εμφανή δείγματα χρήσης εξελιγμένης τεχνικής λάξευσης και εξόρυξης. Το λατομείο παρείχε οικοδομικό υλικό για την κατασκευή του ιερού του Διός στη Νεμέα.


Πηγές:

• Αρχαίες Κλεωνές Κορινθίας, Βικιπαίδεια
• Κλεωνές, Science Wiki

• Φωτογραφίες

• Θέση στο χάρτη

 

ευρύτερη περιοχή

©2018 Δεδομένα χάρτη Google

Όροι Χρήσης

Αναφορά σφάλματος χάρτη

Χάρτης

Δορυφόρος

http://arcadia.ceid.upatras.gr/pausanias/place.php?id=77

Σταύρωση

Σταύρωση: Πώς ερχόταν ο θάνατος, οι σταυρώσεις του Μ. Αλεξάνδρου και το σχήμα Χ



Η σταύρωση έχει συνδεθεί με τον θάνατο του Ιησού - Εφαρμοζόταν από τους αρχαίους λαούς από τον 6ο αιώνα πΧ και χρησιμοποιήθηκε και στα χρόνια μετά τον Μεγάλο Αλέξανδρο - Η σταύρωση σε Χ του απόστολου Ανδρέα




Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν "σταυρούς" τους ξύλινους πασσάλους, τους οποίους έμπηγαν στο έδαφος και χρησίμευαν για περίφραξη (σταύρωση, σταύρωμα) διαφόρων χώρων (οικιών, αυλών, στρατοπέδων, κτημάτων, κήπων, στάβλων ή ναυστάθμων).



Κατά μια άποψη η λέξη "σταυρός" προέρχεται από τη ρίζα "σταF" του ρήματος "ίστημι". Αντίστοιχη είναι στην ινδική σανσκριτική η ρίζα stav– στη λέξη stavaras (σταθερός) και στο γλωσσικό ιδίωμα Zend των Ιρανών στη λέξη stavra (σταθερός, άτεγκτος, αυστηρός, δυνατός). Επίσης στις λατινικές λέξεις stiva και instauro και στη γοτθική sturjan (ιστάναι, μεταφορικά: διαβεβαιώνω).

Σχεδόν ταυτόσημες έγιναν οι έννοιες σταυρός - δένδρο, όταν η ανθρωπότητα, από την πρώιμη κιόλας ιστορία της, χρησιμοποίησε το δένδρο για κάποιου είδους μαρτύριο, του οποίου ο σκοπός ήταν να συνδυάζει όσο το δυνατόν σφοδρότερους πόνους με τον όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εξευτελισμό. Το μαρτύριο αυτό ήταν η ανάρτηση προς βαθμιαία θανάτωση. Το πιο πρόχειρο μέσο γι’ αυτό ήταν το δένδρο, ο αρχαίος σταυρός. Σταύρωση από τότε ονομάστηκε η ανάρτηση πάνω σε κορμό δένδρου προς βαθμιαία θανάτωση.

Ως Σταύρωση ορίζεται λοιπόν η μέθοδος εκτέλεσης θανατικής ποινής με κάρφωμα ή και δέσιμο του θύματος επάνω σε πάσσαλο, δένδρο ή σε σταυρό σχήματος T. Ο Ηρόδοτος χρησιμοποιεί τους όρους ανασκολοπίζειν για την τοποθέτηση των θυμάτων εν ζωή και ανασταυρούν για την καθήλωση των πτωμάτων τους, μετά από εκείνον, τα δύο ρήματα γίνονται συνώνυμα και εκφράζονται με τον όρο Σταύρωση-Σταυρώνω.
Η ιστορική προέλευση παραμένει μυστήριο

Η σταύρωση, εφαρμοζόταν από αρκετούς λαούς όπως οι Πέρσες, οι Ιουδαίοι, οι Καρχηδόνιοι οι Ρωμαίοι κ.ά., από τον 6ο π.Χ. αιώνα έως τον 4ο μ.Χ. αιώνα.

Αυτή η μέθοδος εκτέλεσης θανατικής ποινής καταργήθηκε από τον αυτοκράτορα Μ. Κωνσταντίνο το 337 σε ολόκληρη την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, από σεβασμό προς το σταυρικό μαρτύριο του Ιησού Χριστού.
Πώς ερχόταν ο θάνατος:

Τα καρφιά, τα οποία έχουν διαπεράσει τα χέρια του σταυρωμένου προκαλούν αιμορραγία και πόνο, ωστόσο, ο θάνατος πάνω στον σταυρό έχει μια σειρά από προδιαθετικά αίτια. Ξεκινά από το άγριο φραγγέλλωμα για να ακολουθήσει το κάρφωμα των χεριών και των ποδιών και η καθήλωση στον σταυρό. Αυτού του είδους η καθήλωση καθιστά αδύνατη την ομαλή αναπνοή και επιφέρει αργά και βασανιστικά τον θάνατο στον «επί ξύλου κρεμάμενον».

Το Ευαγγέλιο, όπου περιγράφεται η σταύρωση, αναφέρει ότι οι Ρωμαίοι στρατιώτες χρησιμοποιούσαν με τον αγριότερο τρόπο ένα εργαλείο, το φραγγέλλιο. Ο δήμιος που εκτελούσε τη φραγγέλλωση έπαιρνε ένα χοντρό μαστίγιο με πολλές λουρίδες στην άκρη. Πάνω τους ήταν δεμένες σφαίρες από μολύβι ή μικρά κόκαλα ζώων ή και κότσια από πρόβατο.

Το θύμα βρισκόταν δεμένο σε μια κολόνα ή έναν πάσσαλο. Ο βασανιστής χτυπούσε με δύναμη αυτό το φονικό εργαλείο πάνω στη ράχη του δεσμώτη. Από τα πρώτα κιόλας χτυπήματα το δέρμα αυλακωνόταν. Ύστερα από μερικά πλήγματα ακόμα, έφευγαν οι σάρκες του και απογυμνώνονταν τα κόκαλα.


Οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν τη μέθοδο εκτέλεσης

Οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν την σταύρωση ως μέθοδο εκτέλεσης και ίσως την εφηύραν κιόλας, ήταν οι Πέρσες. Ο λόγος για τον οποίο την χρησιμοποιούσαν ήταν πιθανόν για να μην έρχεται σε επαφή το σώμα του καταδικασμένου με τη γη και την μολύνει, καθώς ήταν αφιερωμένη στην αρχαία ιρανική θεότητα του Ζωροαστρισμού, τον Αχούρα Μάζντα. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, το 519 π.X. ο Δαρείος ο Α', βασιλιάς των Περσών, σταύρωσε 3.000 πολιτικούς αντίπαλους του στην Βαβυλώνα.

Άλλες αρχαίες πηγές αναφέρουν τη χρήση της σταύρωσης από τους Ινδούς, τους Ασσυρίους, τους Σκύθες, τους Θράκες. Ο Τάκιτος αναφέρει ότι οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν τη σταύρωση όπως και οι Κέλτες, ενώ ο Σαλλούστιος αναφέρει ότι και οι Νουμίδες χρησιμοποιούσαν αυτόν τον τρόπο εκτέλεσης.

Επίσης, σύμφωνα με αρκετές πηγές, οι Καρχηδόνιοι εφάρμοζαν τη σταύρωση. Από τους Καρχηδόνιους, η σταύρωση πέρασε και στους Ρωμαίους οι οποίοι ονόμαζαν το εκτελεστικό όργανο, crux.

Στον ελληνιστικό κόσμο, οι εγκληματίες συχνά τοποθετούνταν επάνω σε σανίδα όπου γινόταν η διαπόμπευση, ο βασανισμός και η δημόσια εκτέλεσή τους. Η τιμωρία αυτή έμοιαζε με μία μορφή σταύρωσης, αυτή όπου καρφωνόταν το θύμα σε πάσσαλο. Σύμφωνα με τον Διόδωρο Σικελιώτη, ο Διονύσιος Α', τύραννος των Συρακουσών, συνέλαβε και σταύρωσε Έλληνες μισθοφόρους που είχαν στη δούλεψή τους οι Καρχηδόνιοι.

Επίσης, ο Μέγας Αλέξανδρος εφάρμοσε τη σταύρωση. Σύμφωνα με την "Ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου" του Κόιντου Κούρτιου Ρούφου, ο Μέγας Αλέξανδρος, σταύρωσε συνολικά 2.000 επιζώντες από την πολιορκία της Τύρου , ενώ είναι χαρακτηριστικό αυτό που αναφέρει ο Αρριανός, πως ο Αλέξανδρος όταν πέθανε ο Ηφαιστίων, διέταξε να σταυρώσουν τον Γλαυκία (το γιατρό του Ηφαιστίωνα), επειδή τον θεώρησε υπαίτιο για τον θάνατο του φίλου του.

H εφαρμογή της σταύρωσης μαρτυρείται στην Ελλάδα και μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου. Στα 314 π.Χ. ένας διοικητής του βασιλείου του Αλεξάνδρου, κατέστειλε εξέγερση στην πόλη Συκιώνα κοντά στην Κόρινθο, όπου σταύρωσε 30 από τους κατοίκους. Κατόπιν, στα 303 π.Χ. όταν η Συκιώνα έπεσε στα χέρια του Δημητρίου του Πολιορκητή, σταυρώθηκαν 80 αντίπαλοι στρατιώτες μαζί με τον διοικητή τους.

Στους προρωμαϊκούς χρόνους, στην ελληνόφωνη ανατολή η σταύρωση εφαρμόσθηκε στα πλαίσια του πολέμου ή για τις πράξεις υψίστης προδοσίας. Το 267 π.Χ., στην Ιουδαία που βρισκόταν κάτω από τις διαταγές του Αντιόχου Δ' του Επιφανούς, ο οποίος προσπάθησε να εξαλείψει την ιουδαϊκή θρησκεία, σταυρώνονταν όσοι παρέμεναν πιστοί στον εβραϊκό νόμο. Μετά την εφαρμόγή του ρωμαϊκού δικαίου, η σταύρωση χρησιμοποιήθηκε επίσης ως τιμωρία για τους σκλάβους και τους βίαιους εγκληματίες.

Στους Εβραίους, η σταύρωση εφαρμόσθηκε περιστασιακά κατά τη διάρκεια της ελληνιστικής περιόδου. Το 88 π.Χ. ο Αλέξανδρος Ιανναίος βασιλιάς της Ιουδαίας και αρχιερέας, σταύρωσε 800 Φαρισαιους αντίπαλους του αφού πρώτα τους υποχρέωσε να παρακολουθήσουν τη σφαγή των συζύγων και των παιδιών τους.

Σύμφωνα με τον εβραϊκό νόμο, τα πτώματα των εκτελεσμένων ειδωλολατρών και των βλάσφημων, τα κρεμούσαν σε ένα δέντρο για να δείξουν ότι ήταν καταραμένοι από το Θεό.

Αξίζει δε να σημειωθεί πως τη μέθοδο της σταύρωσης χρησιμοποίησαν τα τελευταία χρόνια μέλη του Ισλαμικού Κράτους για να σοκάρουν τον δυτικό κόσμο.




Η εξέλιξη του σχήματος του σταυρού και οι αντίστοιχοι τρόποι σταύρωσης

1) Ο αρχαιότερος σταυρός ήταν μονόκερως (simplex crux), ξύλο υψηλό κάθετα μπηγμένο στο έδαφος, συνήθως κορμός δένδρου. Όπου δεν υπήρχαν δένδρα, σε μέρη δημόσιας θέας που επιλέγονταν ειδικά για σταυρώσεις, στερέωναν στο έδαφος δοκούς.

Δυο ειδών σταυρώσεις πάνω σε μονόξυλο, του κυρίως «σταυρού», αναφέρονται:

α) Ο ανασκολοπισμός. Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, το αιχμηρό στην πάνω κορυφή του μονόξυλο (acuta crux) διατρυπούσε το υπογάστριο και τα εντόσθια του θύματος, με ισχυρά κτυπήματα με τον πέλεκυ διαπερνούσε τα σπλάγχνα και τη θωρακική κοιλότητα κι έβγαινε από τον θώρακα ή τη ράχη. Έπειτα στερεωνόταν στο έδαφος με τον ανασκολοπισμένο πάνω του.

β) Η ανασταύρωση. Η ανάρτηση και η πρόσδεση ή καθήλωση πάνω στον μονόξυλο σταυρό. Άλλοτε αυτόν που σταυρωνόταν τον κρεμούσαν νεκρό, αφού πρώτα είχε θανατωθεί με άλλον τρόπο, οπότε η ανασταύρωση ήταν αύξηση της ατίμωσης και αποσκοπούσε στον παραδειγματισμό των θεατών, άλλοτε πάλι το θύμα κρεμιόταν ζωντανό, για να πεθάνει στο σταυρό με «αργό θάνατο». Τέλος, το θύμα μπορούσε να κρεμαστεί στο σταυρό μόνο για να μαστιγωθεί, μετά το κατέβαζαν και το θανάτωναν με άλλον τρόπο.

2) Ο σύνθετος σταυρός σε σχήμα Τ (crux comissa). Αποτελείτο από ένα κάθετο ξύλο (staticulum) κι ένα οριζόντιο (antemna). Είναι μεταγενέστερη εξέλιξη του σχήματος του σταυρού. Το νέο αυτό σχήμα («ξύλο δίδυμο», «δίγλυφος δοκός») εμφανίζεται στην ακμή του Ρωμαϊκού κράτους, λίγο πριν την εποχή του Χριστού. Πάνω στον κυρίως σταυρό, δηλαδή στο κάθετο ξύλο (lignum, palus, crux) ανάρτησαν και προσάρμοσαν το patibulum, που ο καταδικασμένος πηγαίνοντας προς τον τόπο της σταύρωσης που ήταν έξω από την πόλη, το κουβαλούσε πάνω στους μαστιγωμένους ώμους του, έχοντας τα χέρια του σε έκταση δεμένα πάνω του από τη μια και την άλλη μεριά. Έτσι λοιπόν ο νέος αυτός τύπος του σταυρού σε σχήμα Τ ήταν η σύνθεση του crux και του patibulum (crux patibulata). Στο νέο αυτό σχήμα προσαρμόζεται νέος τρόπος σταύρωσης. Αυτός που κρεμιέται δεν προσδένεται, αλλά καθηλώνεται, δηλαδή καρφώνεται στο σταυρό. Πάνω στο οριζόντιο σκέλος απλώνονται τα χέρια του και στερεώνονται στα άκρα με ένα καρφί στο καθένα. Με τον ίδιο τρόπο καρφώνονται και τα πόδια στο κάθετο ξύλο, με ένα καρφί στο καθένα ή με ένα καρφί και στα δυο.

3) Άλλο σχήμα σταυρού είναι ο σταυρός Χ (crux decussata), ο λεγόμενος και Ανδρεανός (crux Andreana), γιατί σύμφωνα με την παράδοση, σε τέτοιο σταυρό υπέστη το σταυρικό μαρτύριο ο απόστολος Ανδρέας.



4) Σύνθετος σταυρός + (crux immissa). Πάνω στο σταυρό έπρεπε να υπάρχει αναρτημένη πινακίδα (titulus, δελτίο, αιτία, σανίδα), που ανέγραφε την κατηγορία που είχε σαν συνέπεια τη σταύρωση. Γι’ αυτό το λόγο κρίθηκε ότι το κάθετο σκέλος του σταυρού (stipes) έπρεπε να προεξέχει λίγο πάνω από το οριζόντιο. Έτσι προήλθε το νέο σχήμα του σταυρού (crux immissa), το οποίο έκτοτε επικράτησε και το οποίο εμείς σήμερα ονομάζουμε «σταυρό» στην κυριολεξία, και από αυτόν σχηματίσαμε τις λέξεις «διασταυρώνω» και «διασταύρωση». Το σχήμα αυτό είναι το πιο πιθανό να είχε ο σταυρός του Χριστού.

Πηγή:

newadvent.org, history-pages

http://www.news247.gr/afieromata/stayrwsh-pws-erxotan-o-thanatos-oi-stayrwseis-toy-m-aleksandroy-kai-to-sxhma-x.6599173.html