Αναγνώστες

Δευτέρα, 22 Δεκεμβρίου 2014

Βύρων Λεοντάρης (για το ταξίδι που δεν τελειώνει...)


(Βύρων Λεοντάρης-Γιάννης Στεφανάκις)

Ένα απόσπασμα από το αφιέρωμα του περιοδικού μας (τεύχος 9) 
στον ποιητή 
Βύρωνα Λεοντάρη  


Παίζοντας τ κεφάλι μας στ γράμματα

το Θωμ ωάννου


Συνήθωςο ποιητς θεωρον ατονόητη τν ξία τς γραφς κα παρ τς κατκαιρος νστάσεις τους μνύουν σ ατήμως, τ «συνήθως» δν ποτελεργανικ μέρος το ποιητικο λόγου. ξάλλου,  ποίηση νθε κε που φύεται τ «σπανίως» κα ξασθενε  κανόνας. Ατ τ «σπανίως» ρχεται νποστηρίξει μ τ ργο του  ποιητς Βύρωνας Λεοντάρης.
   Ἴσως κανες λλος νεοέλληνας ποιητς δν θεσε σ μφισβήτηση τόσοντονα τν δια τν ποίηση. «Θνητς τς ποίησης  λόγος/ λλ π νάξιο φόβο τν θανασία ζητάει».1 κκινώντας π τν Καρυωτάκη,  Λεοντάρης πεκτείνει τν προβληματικ στ μ περαιτέρω. Τεντώνει τ σχοιν τόσο πο κινδυνεύει νσπάσει. Δν παίζει μ τ λόγια του κα σχεδν προκαλε τ μοίρα του.
   Δ διστάζει ν ξαπολύσει να δριμ κατηγορ νάντια στν ποίηση κα κατ’πέκταση στ διο τ ποιητικ ποκείμενο: « μήπως μ τν ποίηση δν κάνεις κι σ τν δια δουλει μ μένα… Δν μακελεύεις σωθικά, δήμιε ψυχν;».2 μως, συμβαίνει τ παράδοξο τι  λόγος του ν τέλει λειτουργε περασπιστικ γι τνδια τν ποίηση, ν κα δν τν θωώνει ποτέ. μολογε τν φιάλτη τς νοχς του, «Γιατ εμαστε τ γκλημα πο μς γινε —ατ εμαστε…»3, δίχως μως νμοιράζει μμετρα συγχωροχάρτια ες αυτν κα λλήλους. «Τν καταδίκη μου ζητ/ τν νοχή μου θέλω ν ποδείξω/ μ λα τ δικαστήρια μ ποπέμπουν δν ναγνωρίζουν τ γκλημα τς παρξης»4 παράδοση το ποιητ στς «ρχές», ντ ν πιταχύνει τν κάθαρση, μποδίζει τν πονομ μις «νθρώπινου» τύπου δικαιοσύνης, καθς  κοινωνικς μηχανισμςποδεικνύεται παράσκευος ν συλλάβει τ ποτρόπαιο τς παρξης. «Σκίστηκε νθρωπος στ δυό, σκίστηκε  πράξη»5 κα μι ριστικ διάσχιση διαπερν τσμα τς ποίησης, πο καθιστ σχεδν δύνατη τν ποτροπ το διαμελισμοτης.
   Συνειδητοποιε  Β.Λ. τν γγεν δυναμία το νθρώπου ν ρθρωθε σρτιμελ λόγο παρξης κα νδεχομένως θέλει ν διαχωρίσει τ θέση του, ψελλίζοντας τ ρρητο: «χι ποιητς – νας νίατα ρρωστος, πο προσποιεται τν νίατα ρρωστο…»6.μως, πέρα π τν πρόσποίηση  τν πόκρισησθένειας,  νθρωπος-ποιητς πάσχει  διος κα μάλιστα χει π τ πρτο του ποίημα πισημάνει τ ρίζα τς κακοδαιμονίας μας. «μασταν νθρωποι πολνθρωποι ς τν τελευταία αμόπτυση τς δύσης»7. Γνωρίζοντας ππρτο χέρι τν πιθανότητα να στόμα ν ξερν, ν φτύνει αμα, ξέρει ν μετρ τλόγια του.
   Ἡ γραφ μαρτυρ μ τρόπο μοναδικ τν σωτερικ αμορραγία τς παρ­ξης κα  κρισιμότητά της φείλεται στ τι κομίζει διαρκς να SOS.  ξω­στρέφεια πο μπεριέχει  ρθρωση τς σωτερικς περιπέτειας, φείλει ν σέβεται τνλικ κα συμβολικ ξία το αματος.  μελάνη δν μπορε ν ξι­σωθε μ ταμα, σο κι ν πιμένουν πολλο στν υοθέτηση μις στάσης ζως-γραφς, πο ποζητ τ φωτειν λω το σιομάρτυρα.  ντεχνος λόγος εναι μιναπαράσταση, μίμηση μις πράξης κα νς «κινήματος» τς ψυχς πο σοπιτυχς κι ν εναι, δν μπορε παρ ν πολείπεται τς σημασίας νς αμορραγικο συμβάντος.  ζωτικ νάγκη τν ποιητν ν χουν θεατς στμαρτύριό τους, διαμορφώνει συχν μι ποίηση πο παιτε τ θαυμαστικ λεος το κοινο.
   Ὅμως, στν περίπτωση το Λεοντάρη ποκρυσταλλώνεται μ τρόπο ψύχραιμο κατάσταση διαρκος κτακτης νάγκης το νθρώπου, δίχως ν φωνάζει γιβοήθεια, παρ κπέμπει να σμα κινδύνου,  ποκρυπτογράφηση το ποίουπαφίεται στν παραλήπτη. «στόσο δ σ’ πάτησα, σο λέω,/ οτε κρυψα οτε επα· σήμανα. Τί φταίω/ο νθρωποι ν δν μπορον ν διακρίνουν/πς κάθε σμα σμα εναι κινδύνου;»8  ποίηση τς προσωπικς νοχς παιτεσυλλογικ εθύνη, ποζητώντας συνενόχους.  παλάμη το ποιητ, πο φέρειγχάρακτη μι στατιστικ πιθανότητα, πο  ρμηνεία της εθισται ν καλεται μοίρα κα ν διαβάζεται π λλους στ χέρι μας, δν μπορε ν εναι πλωμένη ζητιανεύοντας.  παλάμη τς ποίησης το Λεοντάρη παρέμεινε πεισματικκλειστή, χι σχηματίζοντας μι γροθι (πως τόσες κα τόσες πο ψώθηκανερολογώντας), λλ προσφέροντας καταφύγιο σ ναν τσακισμένο ρίζοντα προσδοκιν, παιτώντας κι χι παιτώντας, τ σεβασμ στ μοίρα τονήμπορου.  τρυφερότητα τς γραφς, προϋποθέτει τν σκληρότητά της, τννάπτυξη κ μέρους της πολλαπλν γραμμν μυνας νάντια σ σουςπιθυμον τ χαλάρωση το τόνου της τείνοντας χερα φιλίας.
 πιφυλακτικ στάση τς ποίησης πέναντι στν ποια νάγνωσή της διασώζει, ν χι τ νόημα, τουλάχιστον τν ξιοπρέπειά της, καθς σκληραγωγε τος κοινωνούς της, κάνοντας σους τν πλησιάσουν ν τσκεφτον δυ φορές. «Εναι βαρις ο λέξεις, μ πασχίζεις λλο πι ν τς μετακινήσεις»9, προειδοποιε  Β.Λ. κα πράγματι δν προσφέρεται  λόγος ατς γι ποιητικ “γυμναστική”. «Σεσημασμένος εμαι. χετε τ γραφικά μουποτυπώματα/ μπορετε ν μ ναγνωρίσετε, χι μως κα ν μ διαβάσετε οτε ν μ διαβετε»10.  διοσυγκρασιακ ντίσταση τς ποίησης το Λεοντάρη σ μιδραματικ κφόρτιση πρς τ ξω νς ζέοντος κόσμου κα  ψύχραιμη θέρμη το λόγου του, στοιχειοθετον να ξεχωριστ θος γραφς. πρ το θικοπλεονεκτήματος τς ποίησής του, συνηγορε κα  διαρκς διερώτηση ποδιατρέχει λο τ σμα τς γραφς του, σχετικ μ τ «δικαίωμα» το ποιητ νμιλ, ν πιάνει στ στόμα του διάφορα θέματα κα καταστάσεις.  δισταγμς ατς δν ποτελε νδειξη λιποψυχίας, λλ πογραμμίζει τν πιστία τοΛεοντάρη στν θικ νωτερότητα το «πνευματικο κόσμου» κα στδυνατότητα σ μι δι το λόγου κάθαρση. Πίσω π κάθε σχεδν στίχο το Β.Λ. διαφαίνεται  πεποίθησή του πς  γραφ παραεναι πεπερασμένη γι νχωρέσει τ πειρο το νθρώπου.
   Ἡ ποίησή του σκε ναν προγραμματικ ναγραμματισμό. Τ μέλλον γίνεται «νολλμ»11ρθρώνει μι πρόταση νατροπς το χρόνου κα το κόσμου. Δνποδέχεται τ μονοσήμαντη φορ τν πραγμάτων, λλ ντέχνως καλλιεργετν ντίληψη μις νάδρομης ρμηνείας. νσπείρει τν μφιβολία στν παραδεδομένη γνώση. Προκαλε μι χημικ ντίδραση ντίθετης κατεύθυνσης κα προσκρούει πάνω στν ρχικ φορ τς «αθόρμητης» κίνησης τς συνήθειας. «Πρέπει ν κάνεις τ ντίδρομο ταξίδι/ σα χεις πε ν τ ξεπες/ κισα ζησες ν τ ξεζήσεις»12. Τ σημεο συνάντησης τν ντίρροπων τάσεωνριοθετε ναν κοιν τόπο κα σηματοδοτε να σημεο σορροπίας. φαινομενικ παμφοτερίζουσα στάση το Λεοντάρη πέναντι στν ποίησηποτελε μι διαρκ σχοινοβασία. Κάθε σκοπη  δέξια κίνηση μπορε νποβε μοιραία. μως τί λλο εναι  ποίηση πέρα π κρίβεια χιλιοστο τς γλώσσας, καθς κάθε περιττ κίνηση μπορε ν συντρίψει τ ραχοκοκαλι τολόγου;
   Ἔχοντας πρώιμα πε τι «Γιατ δ θέλω, δν μπορ, δν καταδέχομαι/ σαζησα/ τώρα μονάχα ποίηση νά ’ναι»13, εχε γκαίρως διαγνώσει πς  ποίησηποτελε τ ζημα μις βιοτικς μπειρίας. Τ κατακάθι μις διαδρομς, πο ν κανες τ μελετήσει θ προβλέψει τ παρελθόν του κα θ διαβάσει σωστ τγκαιρα λάθη του. Τ λάθη, πως κα τ ποιήματα, χουν σημασία ταν εναιγκαιρα, στν ρα τους, «λλις ραα». Μετ δν χουν νοστιμάδα, μοιάζουν φρόνιμα πάθη. Τ γκαιρο κα τ κριβς συναπαρτίζουν μι γοητευτικ στοχία, πο δν εναι λλη π τν γραφή.  σταθερ πόκλιση τς γραφς π τν βίο, ποτελε μέτρο τς σχύος της, καθς  διάσχιση ατ –λως παραδόξως–ποτελε κοιν συνιστάμενη βίου κα ποιητικς μαρτυρίας. «Δν θελα χρησμος κα ράματα, ζητοσα/ λλο πι ν μν παρασταίνεται τ δράμα. Ν τελεται»14.
   Ἡ προσφιλς τακτικ τς σύζευξης τν ντιθέτων σ σχήματα νατρεπτικ τν καθιερωμένων ννοιολογικν πλεγμάτων, πως π.χ. «παιδικ γριότητα»15ξύνει τ διέξοδο, ποκαλύπτοντας νδεχόμενα πο σ μι πρώτη νάγνωση το βίου μς διέφυγαν.  ποδυνάμωση τς ως τώρα πτικς μας, μς καλεν νοίξουμε τ μάτια κα ν βάλουμε τ χέρια στ φωτιά. Μι ποιητικ φήγηση διεκδικε λόγο παρξης, ταν θε τν ναγνώστη της ν συμμετέχει νεργά, νμπλακε σωματικ στν πόθεση τς ναθεώρησης το κόσμου. Πυρήνας τς γραφς εναι  μφιβολία,  μφισβήτηση κάθε κατεστημένης «γλώσσας» κα δημιουργία μις «ντιγλώσσας».  «ντιγλώσσα» ατ λειτουργε ντιστικτικκα ντιρροπιστικ μ τν καθιερωμένη. Λειτουργε ς ντίβαρο, διασφαλίζοντας τν ποτροπ μις νεξέλεγκτης κυριαρχίας τς «κοινς γλώσσας» καπαράλληλα ποτρέπει τν πλήρη νατροπή της, πράγμα πο θ μετέτρεπε τν ποιητικ λόγο, π παράβαση σ κανόνα κα συνεπς δραν.
 ποίησή του κυτταρικ ντιδημοτική, δν φτιάχτηκε π λικ πο θ τςπέτρεπαν ν γίνει σύνθημα σ τοχο. Φέρει μαζί της μι «ταραχ βυθν»16ναν κλονισμ πο ποστρέφεται τ στατικότητα κα δημιουργε ρωγμς στος τοίχους, που πίσω π ατούς, μέσ ατν τν ρηγμάτων, ποκαλύπτονται τ πι πωθημένα πρόσωπά μας, σο κι ν θεωρήσαμε πς μπορούσαμε ν τκρύψουμε πίσω π τν τοχο τς ποίησης.  μορφή μας ναδύεται ς θρα­σμα, τοιμη ν συντρίψει τ νιαο εδωλο μις αταπάτης. Ατ  γγενς τάση του, ν δυναμιτίζει τ εκρατο κλμα τς ποίησής μας, καθιστ τν Β.Λ. συστηματικ πονομευτ τς καθεστηκυίας τάξης τν γραμμάτων.
   Ὁ διος  Β.Λ. μίλησε γι τ διάστασή του μ τν ποίηση («στ δεύτερη διά­στασή του μ τν ποίηση»)17μως κενο πο μέτρησε καθοριστικ στ βίο τουταν ταν ντιλήφθηκε τν ριστικ διάσταση μ τ μέσα του («ριστικ πι διάστασή μου μ τ μέσα μου»)18. Τότε, σως, θ ταν πο ναζήτησε ξω τουνα σφαλς καταφύγιο κα στράφηκε στν ποίηση, γνωρίζοντας –κ τν προτέρων– τ δεσμ πο εχε πιλέξει. πέλεξε ν συντηρε ατ τ διάσταση,ποφεύγοντας τν ριστικ ρήξη, τροφοδοτώντας μι ζωτικ ντίφαση ποσυγκρότησε τ θεμέλια νς ποιητικο οκοδομήματος σ μόνιμη ταλάντωση.μως, πς λλις θ μποροσε ν παρακολουθε τ κκρεμς τς παρξης, παρ π μι φύση συγγενική, πως  γραφή, πο θ εχε τν διότητα το με­τεωρισμο;
   Γνωρίζει τ εδικ βάρος τν λέξεων κα πόσο στεν θεραπευτικ ερος χει ποιητικ οσία. Πόσο εκολα π φάρμακο μπορε ν γίνει φαρμάκι. Γι ατ καχρησιμοποιε ζυγαρι κριβείας, μως συχν γίνεται τοξικός, καθς τ πίπεδαλήθειας κα πογύμνωσης περβαίνουν τς νθρώπινες ντοχές. Προκαλε μιδιαρκ ναυτία, καθς πολλο ναπτύσσουν δυσανεξία στν παρκτπραγματικότητα. Μακρι π γιατροσόφια πο πόσχονται νώδυνη λύτρωση πλήρη αση, κάθε δραστικ φάρμακο φέρει κα παρενέργειες, πο συχν εναι κα ατίες διακοπς τς γωγς. Παραδόξως μως, τ διο τ δηλητήριο τολόγου το Λεοντάρη ποτελε κα τ ντίδοτό του, φο πενεργε ς καθαρτήριο πρ μις ν πνώσει συνείδησης.
   Ἡ δυναμικ σορροπία μεταξ δύο φαινομενικν κρων πο –ν τέλει– δνπέχουν πολ μεταξύ τους κατέχει ξονικ θέση στ ργο του. Διαρκς χαρτογραφε τν λάχιστο χρο μεταξ δυ βεβαιοτήτων.  γκρίζα ατ ζώνηποτελε γόνιμο δαφος γι τ σπορ τν ξυραφιν τς μφισβήτησης. Τξυράφια, λάμψη μαζ κα πειλή, στέκονται κε, γι σους θελήσουν νδιανύσουν μ «λαφρ πηδηματάκια» τ περιθώριο τν σελίδων. «Τ περιθώριο δ μ σωσε/ γκρεμίστηκα ξω π’ τς σελίδες»19.
   Τ διαρκς σφυροκόπημά του στν ποιητικ λόγο, ν τέλει σφυρηλατε τμέταλλο τς γλώσσας χαρίζοντας να σχμα στν γωνία τς παρξης. πο­μακρύνει π τ σμα το λόγου τ περιττ κα πλαδαρ κα διαμορφώνει να «σχμα λόγου» δραστικ κα ποτελεσματικό, κατάλληλο γι μάχες σμα μσμα.  ποίηση το Λεοντάρη «συναισθηματικ νοπλη»20 πως εστοχα χειπισημάνει  Λυκιαρδόπουλος, διεκδικε μέχρις σχάτων τ δική της πικράτεια,στω κι ν βρίσκεται συχν μεταξ διασταυρούμενων πυρν.
   Ὁ λόγος του στιγματίζει νεξίτηλα τν λληνικ ποίηση. Ο νέες γενις δν μπορον ν γνοήσουν ατ τν κληρονομικ πιβάρυνση, ατ τ «κουσούρι» πο γκαταλείπει στν λλοτε ρτιμελ λόγο  Λεοντάρης, κι ν ατ συμ­βε, τότεχουν πλς πάρει τς θέσεις τους στς ναπαυτικς πολυθρόνες φιλο­λο­γικν κοιμητηρίων, χαρούμενες πο βγκαν σες κα βλαβες π τν περιπέτεια τοβίου.  ολ πο χαράζει στ σμα τς λληνικς ποίησης δν ποκαθίσταται μ κανενς εδους ασθητικς πεμβάσεις, καθς μένει κε ψευδς μαρτυρία μις ποίησης πο ρνήθηκε ν ποστε μι προσαρμογ στ ασθητικ πρότυπα τν καιρν.
   Τ στίγμα το Λεοντάρη, μ πυρωμένο σίδερο καμωμένο, ρίζει τς κριβες συντεταγμένες νς ποιητικο τόπου παραμεθόριου, κκεντρου, στ σύνορα τςλληνικς γλώσσας. κε που τέμνεται  γλώσσα το μετανάστη κα τοπρόσφυγα ( κατεξοχν γλώσσα τς ποίησης κατ τν Λεοντάρη)21 κα τοκρίτα (πο μύνθηκε πρ μις «μητρις» πατρίδας), κα πο διάλεξε, κν κων, ναν τόπο διότυπης «τιμητικς» ξορίας. βρίδιο μις γλώσσας σκατάσταση διαρκος κτακτης νάγκης κα μις λαλις πο χει τν «πολυτέλεια» ν φέρει ς τιμαλφ τς διαδοχικς διαστρωματώσεις το λληνικο λόγου. Εναι μ ρους γεωγραφικος  Λεοντάρης, τ Φαρμακονήσι τς λληνικς ποίησης. Τόπος που  πποκράτης συνέλεγε πολύτιμα βότανα κατ τν παράδοση. Τ νησάκι ατό, βραχονησίδα, βρίσκεται στ νότια τς νήσου Σάμουπ’ που λκει τν καταγωγή του  ποιητής. Στ βραχδες νάγλυφο τς ποίησής του ξεφυτρώνουν orphan drugs, φάρμακα πο προορίζονται γι τθεραπεία σπανίων νοσημάτων κα νθρωπογεωγραφεται  ρημος.  θητεία στ σύνορα συνήθως ποφεύγεται μ κάθε τρόπο. μως κε, χαράζεται τ ριο το λληνικο λόγου, ρχ κα τέλος μαζί.
   Ἡ παρουσία το Λεοντάρη ναδιατάσσει τν λογοτεχνικ χάρτη, καθς μετατοπίζει βίαια τ κέντρο βάρους τς λληνικς ποίησης. Στρεβλώνει τνσχύοντα ξονα περιστροφς κα καθιστ τ «κκεντρο» σημεο ναφορς. «Τκέντρο διαρκς διαστέλλεται/ τσι λους μς γκλείει κα μς ποκλείει/ κι λατσι ποκτον πόσταση μόνο καθς πομακρύνονται κι ραιώνουν/ ψυχς κασώματα ξαχνωμένα»22πιβάλλει τος δικούς του ρους σ να παιχνίδιξαρχς χαμένο, κερδίζοντας μι ττα στ σημεα. σοι βιαστον νπαρακάμψουν τν σκόπελο ατό, θ ξιωθον τν τίτλο το ποιητ το γλυκονερο, γιατ λίμονο ν κόμη ποζητομε τ βολή μας. Μι ποίηση ποξεβολεύει, νας λόγος νοχλητικός, δν ποφεύγεται μ πιδέξιες μανοβρες μ κερ στ ατιά. Σ ατ τ βραχονησίδα θ βρον καταφύγιο ο πελπισμένοι τς γραφς κα θ συντριβον ο ταξιδιτες τς πρώτης θέσης.
 Λεοντάρης ποφάσισε ν παίξει κορνα-γράμματα τ κεφάλι του στ γράμ­μ­ατα. ριξε τ κέρμα (βολς) στν έρα, λλ δν φησε τ μοίρα  τν τύχη νδιαλέξει. Πείραξε τ κέρμα κα βαλε τ χέρι του στε ατ ν μν «καθίσει» οτε πρς τν πλευρ τν γραμμάτων (καταπλακώνοντας τ κεφάλι, τ πρό­σωπο το ποιητ), λλ οτε κα ν «κάτσει» στ μερι τς μορφς το δη­μιουργο(κυρώνοντας τ γράμματα). θεσε ναν νέφικτο –νδεχομένως– στόχο, νκατορθώσει ν κρατήσει τ νόμισμα πο χει πάντα δυ ψεις, ρθιο μετ τρίψη του, ν τ σορροπήσει στν λάχιστη φλοδα λης πο πιτρέπει νφανερώνονται κα ο δυ πλευρές του. Τ θρίλερ ατ κτυλίσσεται ρήμην τν θεατν κα  κατάληξή του παραμένει κκρεμής. «ς μ νειδίσουν/ σοι προσβλέπουν στ ποτέλεσμα/ σ’ ατ τ πόβλητο το τέλους πο ρυπαίνει τερά/ ς μ κυρώσουν ο κριτς στος πίνακές τους»23.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Βύρων Λεοντάρης: νότητα ΣΤΙΧΟΜΑΝΤΕIA, στ συλλογ ν γ λμυρκδόσειςρασμος 1996, σελ. 51. — 2. Β.Λ.: «ωσήφ, Βουλευτς ριμαθαας ΙΙΙ», στ συλλογΨυχοστασίακδόσεις Προτάσεις 1972, τώρα στ συγκεντρωτικ κδοση Ψυχοστασία (Ποιήματα 1949-1976)κδόσεις ψιλον 1983, σελ. 194. — 3. Β.Λ.: «ναςποφυλακισμένος τν Δεκέμβρη ΙΙ», στ συλλογ Κρύπτηδιωτικ κδοση 1968, τώρα στ συγκεντρωτικ κδοση Ψυχοστασία .π., σελ. 165. — 4. Β.Λ.: κ περάτων , στσυλλογ κ περάτωνκδόσεις ψιλον 1986, σελ. 25. — 5. Β.Λ.: «νασύνδεση VIII», στ συλλογ νασύνδεσηδιωτικ κδοση ψιλον, τώρα στ συ­γκεντρωτικ κδοσηΨυχοστασία .π., σελ. 150. — 6. Β.Λ.: Μόνον δι τς λύπης… ΙΙ, στ συλλογ Μόνον διτς λύπης…κδόσεις Σημειώσεις 1976, τώρα στ συγκεντρωτικ κδοση Ψυχοστασία,.π., σελ. 214. — 7. Β.Λ.: «νθρωποι»π τν νότητα ΠΑΛΑΙΟΙ ΚΗΠΟΙ, στ συλλογΓενικ Ασθησηδιω­τικ κδοση 1954, τώρα στ συγκεντρωτικ κδοση Ψυχοστασία.π., σελ. 9. — 8. B.Λ.: κ περάτων V, στ συλλογ κ περάτων .π., σελ. 22. — 9. Β.Λ.: «Αχμαλωσία V», στ συλλογ  μίχλη το Μεσημεριοδιωτικ κδοση 1959, τώρα στ συγκεντρωτικ κδοση Ψυχοστασία .π., σελ. 124. — 10. Β.Λ.: νότητα κτός, στ συλλογ ως…κδόσεις Νεφέλη 2003, σελ. 19. — 11. Β.Λ.: Μόνον δι τς λύπης… VII, στ συλλογ Μόνον δι τς λύπης…, τώρα στ συγκε­ντρωτικ κδοσηΨυχοστασία .π., σελ. 219. — 12. Β.Λ.: κ περάτων IV, στ συλλογ κ Περάτων .π., σελ. 15. — 13. Β.Λ.: «Νυχτεριν V», στ συλλογ  μίχλη το Μεσημεριο, τώρα στσυγκεντρωτικ κδοση Ψυχοστασία.π., σελ. 126. — 14. Β.Λ.: νότητα κτός, στσυλλογ ως… .π., σελ. 21. — 15. Β.Λ.: π τ φράση «μέρες τς παιδικςγριότητας», κ περάτων Χ, στ συλλογ κ περάτων .π., σελ. 33. — 16. Β.Λ.: «Αχμαλωσία V», στ συλλογ  μίχλη το Μεσημεριο, τώρα στ συγκεντρωτικκδοση Ψυχοστασία.π. σελ. 123. — 17. Β.Λ.: «Ανιγμα IV», στ συλλογ Ψυχοστασία, τώρα στ συγκεντρωτικ κδοση Ψυχοστασία .π., σελ. 203. — 18. Β.Λ.: νότηταΣΤΙΧΟΜΑΝΤΕΙΑ, στ συλλογ ν γ λμυρ.π., σελ. 48. — 19. Β.Λ.: νότηταΣΤΙΧΟΜΑΝΤΕΙΑ, στ συλλογ ν γ λμυρ.π., σελ. 51. — 20. Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος: π τ φράση «κφραση νς κόσμου πο ξακολουθε ν στέκεικόμα συναισθηματικ νοπλος…», στ κείμενο « Ποίηση το Β. ΛεοντάρηΣχέδιο γιμι ναδρομή», στν συγκεντρωτικ κδοση δοκιμίων το Β.Λ. ναφορέςκδόσειςρασμος 1979, σελ. 65. — 21. Β.Λ.: π τ φράση «Δν πάρχει λλο γλωσσικ δίωμα γι τν λληνικ ποίηση, πα­ρ  γλώσσα το πρόσφυγα, το μετανάστη, το ξόριστου, τς διασπορς,  γλώσσα το λληνα σ συνεχ κατάσταση νάγκης», στ κείμενοΘέσεις γι τν Καρυωτάκη, στ συγκεντρωτικ κδοση δοκιμίων το Β.Λ. Κείμενα γιτν Ποίησηκδόσεις Νεφέλη 2001, σελ. 23. — 22. Β.Λ.: νότητα ΕΚΤΟΣ, στ συλλογως….π., σελ. 10. — 23. Β.Λ.: νότητα κτός, στ συλλογ ως….π., σελ. 27.

http://periodikokoukoutsi.blogspot.gr/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου